Plener rzeźbiarski 2007

Pszczoły towarzyszyły ludzkości od zarania dziejów, a najstarsze świadectwo ścisłych związków człowieka z tymi owadami pochodzi z epoki kamiennej, sprzed 10 000 lat. Jest to odkryte w Hiszpanii malowidło ścienne przedstawiające kobietę podbierającą miód i otoczoną pszczołami.

Bez wątpienia, najstarszą formą hodowli pszczół było na ziemiach polskich bartnictwo, polegające na hodowaniu rojów osiadłych w naturalnych dziuplach lub osiedlanych w wykonywanych przez bartnika barciach (wydrążonych żywych drzewach lub kłodach).
Bartniczą zasobność mierzono obalinami (obalina, zwana także ”bartnym borem”, liczyła 60 pni) i według ilości obalin niegdysiejszym pszczelarzom naliczano podatki, płacone nie grosiwem, lecz w naturze:  miodem i woskiem.  

Upadek bartnictwa nastąpił z końcem XVIII wieku, w wyniku zakazów motywowanych koniecznością ochrony lasów przed dewastacją.

Pojawiły się pasieki i zaczęło rozwijać się pszczelarstwo jako nowa forma gospodarki rolnej.

Ale pasieki (nazwa ”pasieka” pochodzi od terenu, w którym na miejscu wyciętego lasu stawiano ule) znane były w Polsce i wspominaneo je w źródłach historycznych już w połowie XIII wieku.

Najstarszymi ulami były barcie i kłody, ale z biegiem czasu – już w XVII w. – pojawiać się zaczęły rzeźbione ule.
Będąc niewątpliwymi ozdobami pasiek pełniły one także funkcje magiczne, a ich zadaniem była ochrona pszczół i pasiek przed złymi mocami oraz chorobami.

Częstym motywem obecnym w wyglądzie pierwszych uli figuralnych były niedźwiedzie i sowy. Z czasem zaczęto rzeźbić figury świętych, a szczególnie św. Ambrożego – patrona pszczelarzy.

Z osobą biskupa Mediolanu, żyjącego w latach 340 – 397 r. n.e., hodującego pszczoły w słomianych kószkach (to kolejna nazwa dawnej odmiany ula), wiąże się ciekawa legenda mówiąca, że gdy jako dziecko spał w ogrodzie, zleciał się rój pszczół i złożył mu do ust miód.

Zapewne dlatego uznano, że nie kto inny, ale właśnie św. Ambroży będzie najodpowiedniejszym patronem pszczelarzy, pszczół i pszczelarstwa.